HPV, sùi mào gà: dấu hiệu, đường lây và phòng ngừa

HPV là gì?

HPV (Human Papillomavirus) là nhóm virus rất phổ biến. Một số chủng gây mụn cóc sinh dục (thường gọi là sùi mào gà), một số chủng khác liên quan đến nguy cơ tổn thương tiền ung thư/ung thư cổ tử cung và các vùng niêm mạc khác. Nhiều trường hợp nhiễm HPV không có triệu chứng và có thể tự hết, nhưng vẫn nên tầm soát định kỳ theo hướng dẫn bác sĩ.

HPV lây qua đường nào?

HPV chủ yếu lây qua tiếp xúc da kề da vùng sinh dục khi quan hệ tình dục (âm đạo, hậu môn, miệng). Bao cao su giúp giảm nguy cơ nhưng không bảo vệ tuyệt đối vì HPV có thể tồn tại ở vùng da không được che phủ. Nguy cơ lây tăng khi quan hệ không bảo vệ, nhiều bạn tình, hoặc có vết trầy xước niêm mạc.

Dấu hiệu nhiễm HPV: khi nào cần chú ý?

Nhiễm HPV có thể không biểu hiện gì. Khi có triệu chứng, thường gặp nhất là mụn cóc sinh dục: các nốt sùi mềm, có thể đơn lẻ hoặc thành cụm, đôi khi ngứa rát, chảy máu khi cọ xát. Ở nữ, HPV nguy cơ cao thường không gây dấu hiệu rõ ràng; vì vậy tầm soát (Pap smear/HPV test) rất quan trọng.

HPV gây ra những bệnh gì?

Tùy chủng HPV, virus có thể liên quan đến mụn cóc sinh dục (sùi mào gà) hoặc các tổn thương tiền ung thư/ung thư. Điều quan trọng là phát hiện sớm, theo dõi định kỳ và xử trí đúng cách.

Xét nghiệm HPV và tầm soát cổ tử cung

Với nữ giới, bác sĩ có thể chỉ định Pap smear (tầm soát tế bào cổ tử cung) và/hoặc HPV test tùy tuổi và nguy cơ. Nếu có tổn thương nghi ngờ, có thể cần soi cổ tử cung hoặc sinh thiết. Với nam giới, chẩn đoán thường dựa vào thăm khám tổn thương; xét nghiệm sẽ tùy từng trường hợp.

Điều trị HPV/sùi mào gà: nguyên tắc an toàn

HPV là virus nên không có ‘thuốc uống diệt HPV’ đặc hiệu cho mọi trường hợp. Điều trị chủ yếu nhằm xử lý tổn thương (như sùi mào gà), giảm triệu chứng, giảm nguy cơ lây và theo dõi tái phát. Tuyệt đối không tự đốt/đắp thuốc không rõ nguồn gốc vì dễ bỏng, loét, nhiễm trùng và để lại sẹo.

Phòng ngừa HPV hiệu quả

• Tiêm vắc xin HPV theo lứa tuổi/khuyến cáo.
• Quan hệ tình dục an toàn, hạn chế bạn tình, sử dụng bao cao su đúng cách.
• Khám và tầm soát định kỳ (đặc biệt Pap smear/HPV test ở nữ).
• Khi có tổn thương bất thường vùng sinh dục, nên đi khám sớm.

Câu hỏi thường gặp

HPV có tự khỏi không?

Nhiều trường hợp có thể tự hết nhờ hệ miễn dịch. Tuy nhiên, vẫn cần tầm soát định kỳ và theo dõi theo hướng dẫn bác sĩ.

Sùi mào gà có chữa dứt điểm không?

Có thể loại bỏ tổn thương nhưng vẫn có nguy cơ tái phát. Điều quan trọng là điều trị đúng và theo dõi.

Tiêm vắc xin HPV rồi có cần tầm soát không?

Có. Vắc xin giúp giảm nguy cơ nhưng không thay thế tầm soát cổ tử cung định kỳ.